Het beïnvloeden van het klimaat in een geitenstal valt niet altijd mee. Het klimaat in een natuurlijk geventileerde stal is grotendeels afhankelijk van de weersomstandigheden van dat moment. Bijsturen kan door middel van het openen of sluiten van de gordijnen in de gevel. 
Door de hete zomers van de afgelopen jaren zijn er bij veel geitenbedrijven met natuurlijke ventilatie extra ventilatoren in de stal opgehangen om meer verse lucht in de stal te krijgen. Dit is dus een combinatie van een natuurlijk geventileerd systeem met mechanische ondersteuning. 
Een geit kan niet zweten, daarom is voldoende verversing van lucht tijdens warme periodes uitermate belangrijk om hittestress zoveel mogelijk te beperken. Het beste is om de ventilatoren aan de noordzijde van de stal te plaatsen. Hier schijnt de zon niet en trekken de ventilatoren koelere lucht naar binnen. 

Klimaatsensoren
Een belangrijk aspect voor het goed laten functioneren van elk klimaatsysteem is de plek waar de klimaatsensoren hangen, zowel binnen als buiten de stal. De temperatuurvoeler in de stal dient op een centrale plek in de stal boven de geiten te hangen om een reëel beeld te krijgen. De windmeter buiten de stal hangt op een open plek zonder valse luchtstromen, bijvoorbeeld door een naastgelegen stal. Hetzelfde geldt voor een regensensor, als deze onder de overhang van het dak is geïnstalleerd, heeft het weinig zin. 

Verkoelen
In de zomermaanden is naast luchtverversing ook een temperatuurverlaging in de stal wenselijk. Een veelgebruikt systeem hiervoor is een hogedruk vernevelingssysteem bij de luchtinlaat of bij de ventilatoren. Met dit systeem ontstaat onder hoge druk een fijne nevel van vocht waarmee de temperatuur in de stal met een paar graden afneemt. De afstelling van het vernevelingssysteem is uitermate belangrijk. De druk moet minimaal 100 bar zijn. Dan zijn de vochtdruppels klein genoeg om gemakkelijk door de lucht te worden opgenomen. Aandachtspunt hierbij is de relatieve luchtvochtigheid (RV) in de stal. Het advies is deze constant te monitoren. Bij een hoge RV zal een geit eerder last hebben van hittestress. In het ergste geval kan een geit stikken. Het is dus een constante afweging tussen: langer doorgaan met koelen met als gevolg een hogere RV en een lagere temperatuur in de stal of korter vernevelen en daarmee kiezen voor een lagere RV maar een hogere temperatuur in de stal. 

In combinatie met luchtwassers
Een andere manier van koelen is met een PAD-cooler. Dit is koelen zonder direct extra vocht in de stal te brengen. Het is een duur systeem dat vaak alleen interessant is in combinatie met een luchtwasser. Door de stallen met een PAD-cooler te koelen, hoeven er minder kuubs geventileerd te worden om het klimaat in de stal comfortabel te houden. Dit betekent dus dat de luchtwasser kleiner kan zijn wat de investering in de PAD-cooler (deels) compenseert. 
Met een PAD-cooler kan een geitenhouder de binnenkomende lucht tot wel 10 graden terugkoelen in vergelijking met de buitentemperatuur. Met hogedrukverneveling daalt de staltemperatuur met ongeveer 6 graden. 

Mechanische ventilatie
Met mechanische ventilatie is het klimaat in de stal makkelijker te beïnvloeden dan met natuurlijke ventilatie. Goede ventilatienormen voor geiten zijn er echter niet. Duits onderzoek adviseert 60 tot 70 kuub per uur per geit te ventileren. Abiks heeft in Nederland al veel mechanische ventilatiesystemen geïnstalleerd in geitenstallen. “Wij adviseren om minimaal (!) 100 kuub per uur per dier te ventileren. In het Duitse onderzoek is namelijk geen rekening gehouden met de warmte die geproduceerd wordt door de mest in de potstal”, aldus Erwin Hendriks.
Aangezien in de meeste geitenstallen meerdere keren per dag deuren opstaan voor bijvoorbeeld voeren of instrooien, raadt Hendriks een systeem met overdruk aan. Bij een overdruksysteem wordt de lucht geforceerd de stal in gebracht. De stand van de inlaatkleppen is hierbij uitermate belangrijk om de juiste luchtstroming in de stal te krijgen. Een rookproef biedt inzicht in de werkelijke luchtstromingen in de stal. 

Verwarmen
De meeste klimaatsystemen zijn gericht op het verversen van de lucht en eventueel koelen van de lucht. Aan het verwarmen van lucht in melkgeitenstallen wordt vrij weinig aandacht besteed. Terwijl de meeste geitenhouders in de winter wel - in meer of mindere mate - problemen ervaren met ‘zware’ lucht in de stal. Dit betekent dat er niet genoeg lucht wordt ververst. 
Tijdens koud weer vaker de lucht verversen, leidt tot een daling van de staltemperatuur. Vanaf een bepaald punt leidt dit tot koudestress bij de geiten. Met als gevolg: een lagere melkgift en meer kans op longproblemen. Daarnaast valt koude lucht sneller en neemt dus het risico op tocht toe. 

Kosten en baten
Investeringen in een mechanisch ventilatiesysteem zijn hoger dan bij een natuurlijk ventilatiesysteem, dit geldt ook voor de onderhoudskosten. Aan de andere kant is het klimaat in een mechanisch geventileerde stal - al dan niet met koeling - beter te sturen. Door de hoge pieken en dalen in temperatuur eruit te halen, ervaart een geit minder hitte- of koudestress. Dit resulteert in hogere voeropnames en een hogere melkproductie. Daarnaast is de luchtstroming beter te reguleren. Dit leidt tot minder gezondheidsproblemen, bijvoorbeeld minder longproblemen, en dus lagere gezondheidskosten. 

Tip: ga kijken bij andere veehouders
Mocht u zelf overwegen om het klimaatsysteem in de stal te veranderen, verdiep u dan vooraf in de beschikbare systemen. Een klimaatspecialist denkt mee in het bepalen welk systeem het best past bij uw situatie. Verder adviseren we bij andere veehouders het klimaatsysteem te bekijken. Denk dan ook aan pluimvee- of varkenshouders. Deze ondernemers zijn veel meer bezig met klimaat en klimaatsystemen en hebben daardoor veel ervaring. 
 

Vragen over het klimaat, of de stal uitroken? Neem contact met ons op!